การอภิปรายกลุ่มคือการประชุมพิจารณาหรืออภิปรายกันระหว่างสมาชิกจำนวน 6-20 คนในเรื่องใดเรื่องหนึ่งที่สนใจร่วมกัน หรือเป็นประโยชน์ร่วมกัน โดยการประชุมมีลักษณะเป็นแบบกันเองไม่เป็นทางการ เพื่อแสวงหาข้อยุติของกลุ่มในเรื่องที่อภิปรายกันนั้น
วัตถุประสงค์ของการให้มีการประชุมแบบอภิปรายกลุ่ม
- เพื่อให้สมาชิกในกลุ่มได้ทราบเรื่องราวและสนใจในปัญหาของกลุ่ม
- เพื่อให้สมาชิกแต่ละคนได้มีโอกาสแสดงความคิดเห็นของตนโดยเสรีในการประชุมอภิปราย
- เพื่อให้คนที่ขี้อายได้แสดงความคิดเห็นของตน
- เพื่อพิจารณาเรื่องราวที่เป็นผลประโยชน์ร่วมกันของสมาชิกในกลุ่ม
- เพื่อพัฒนาสมาชิกในกลุ่ม ให้มีลักษณะความเป็นผู้นำในด้านการอภิปราย
- เพื่อเสริมสร้างระบบการประชุมกลุ่มในหมู่คณะหรือในองค์กร
- เพื่อรวบรวมความคิดของแต่ละบุคคล ในฐานะที่เป็นกำลังใจด้านการส่งเสริมความเจริญให้แก่หมู่คณะ
- เพื่อสำรวจปัญหา
- เพื่อแก้ปัญหาใดปัญหาหนึ่งโดยอาศัยความคิดจากคนหลายๆคน
- เพื่อตกลงกันในการวางแผนดำเนินงานเรื่องใดเรื่องหนึ่ง
บุคคลที่เกี่ยวข้อง
ผู้นำอภิปราย
จะเป็นผู้แนะนำแนวทางในการอภิปราย และกระตุ้นให้สมาชิกมีส่วนร่วมในการอภิปรายโดยทั่วกันตามแนวทางที่กำหนดล่วงหน้า โดยไม่พยายามครอบงำความคิดเห็นของสมาชิกคนอื่น
สมาชิกในกลุ่ม
จะต้องร่วมอภิปรายออกความเห็นเพื่อช่วยให้ได้ข้อยุติ
สถานที่
ควรจัดให้สมาชิกทุกคนเห็นหน้ากันได้ ที่นั่งควรเป็นแบบเคลื่อนย้ายได้และทุกคนสามารถได้ยินเสียงกันชัดเจน รวมทั้งเตรียมอุปกรณ์ที่จำเป็นเช่น กระดาน กระดาษ ดินสอและอื่นๆให้พร้อม
วิธีการ
การอภิปรายกลุ่มเป็นการอภิปรายแบบเป็นกันเอง สมาชิกทุกคนจะมีโอกาสเข้ามีส่วนร่วมเท่าเทียมกัน ผู้นำอภิปรายจะเป็นแต่เพียงคอยกระตุ้นให้สมาชิกทุกคนออกความคิดเห็น ภายในขอบเขตเรื่องที่กำหนด เพื่อให้ได้ข้อยุติ ซึ่งจะไม่ถือว่าเป็นสมาชิกคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นของกลุ่มทั้งหมด
ข้อดี
- ทุกคนมีโอกาสแสดงความคิดเห็นอย่างเสรี อย่างเต็มที่
- ช่วยให้เกิดความเข้าใจอันดีระหว่างสมาชิก
- เป็นการรวบรวมความคิดจากคนจำนวนมาก ซึ่งช่วยในการแก้ปัญหาหรือหาข้อยุติที่ดีได้
- ช่วยให้สมาชิกมีความคิดอ่านที่กว้างขวางขึ้น
- ช่วยให้มีโอกาสปรับปรุงตัวทางสังคม คือรู้จักสนใจและฟังความคิดเห็นของบุคคลอื่น
ข้อจำกัด
- หากผู้นำอภิปรายไม่มีความสามารถ อาจทำให้ไม่ได้ความคิดเห็นของสมาชิกมากหรือดีเท่าที่ควร
- สมาชิกบางคนอาจพูดมากเกินไปในขณะที่บางคนมีส่วนร่วมในการอภิปรายน้อยเกินไป
- ถ้าสมาชิกมีจำนวนมาก เวลาที่มีอยู่อาจไม่เพียงพอ ต่อการรวบรวมความคิดเห็นทั้งหมดเพื่อหาข้อยุติ
- หากสมาชิกไม่เข้าใจเรื่องจุดหมายของการอภิปรายโดยแน่ชัด เพื่อหาของการอภิปรายก็จะสับสน และไม่เป็นไปตามแนวทางที่ต้องการ
- ความแตกต่างกันอย่างมากในคุณสมบัติด้านต่างๆของสมาชิก อาจก่อให้เกิดผลเสียได้
- หากสมาชิกมีความรู้ และความคิดในวงแคบ ผลสรุปหรือข้อยุติอาจไม่ดีเท่าที่ควร
